بارکدخوان یکی از تجهیزات پرکاربرد در فروشگاه‌ها، انبارها، مراکز توزیع و محیط‌های مختلف کاری است و اختلال در خواندن بارکد می‌تواند روند ثبت کالا و فروش را مختل کند. با این حال، نخواندن بارکد همیشه به معنی خراب شدن دستگاه نیست. کیفیت پایین بارکد، آسیب‌دیدگی برچسب، فاصله و زاویه نامناسب، کثیف بودن سطح اسکن، تنظیمات دستگاه یا حتی ناسازگاری نوع بارکد با بارکدخوان می‌تواند باعث بروز این مشکل شود.
اگر بارکدخوان شما بارکد را تشخیص نمی‌دهد، بهتر است قبل از تعویض دستگاه، علت مشکل را مرحله‌به‌مرحله بررسی کنید. در ادامه رایج‌ترین دلایل نخواندن بارکد و روش‌های برطرف کردن آن‌ها را بررسی می‌کنیم.
چرا بارکدخوان بارکد را نمی‌خواند؟
برای پیدا کردن علت مشکل، ابتدا باید مشخص شود که بارکدخوان هیچ بارکدی را نمی‌خواند یا فقط بعضی از بارکدها با مشکل مواجه هستند. اگر دستگاه هیچ بارکدی را تشخیص نمی‌دهد، احتمال وجود مشکل در اتصال، تنظیمات یا سخت‌افزار بیشتر است. اما اگر فقط بعضی بارکدها خوانده نمی‌شوند، باید کیفیت و نوع همان بارکدها را بررسی کرد.
کیفیت پایین یا آسیب‌دیدگی بارکد
یکی از ساده‌ترین دلایل نخواندن بارکد، نامناسب بودن خود بارکد است. بارکد باید با خطوط و فضاهای مشخص و کنتراست کافی چاپ شده باشد تا دستگاه بتواند الگوی آن را تشخیص دهد.
چاپ کم‌رنگ، تار یا بی‌کیفیت، پاره شدن برچسب، مخدوش شدن خطوط و ایجاد لکه روی بارکد می‌تواند فرآیند اسکن را با مشکل مواجه کند. در چنین شرایطی ابتدا یک بارکد سالم و واضح را با همان دستگاه امتحان کنید. اگر بارکد جدید به‌درستی خوانده شد، احتمالاً مشکل از بارکد یا کیفیت چاپ آن است، نه خود دستگاه.
کثیف بودن لنز یا پنجره اسکن بارکدخوان
سطح اسکن بارکدخوان در طول استفاده ممکن است در معرض گردوغبار، لکه و آلودگی قرار بگیرد. وجود آلودگی روی این قسمت می‌تواند کیفیت دریافت تصویر یا نور را کاهش دهد و باعث شود دستگاه نتواند بارکد را به‌درستی تشخیص دهد.
اگر مدت زیادی است که بارکدخوان تمیز نشده، پنجره اسکن آن را با روش توصیه‌شده توسط سازنده تمیز کنید. از مواد یا ابزارهایی که ممکن است سطح لنز را خش بیندازند استفاده نکنید.
فاصله یا زاویه نامناسب هنگام اسکن
هر بارکدخوان محدوده عملکرد مشخصی دارد و قرار دادن بارکد در فاصله یا زاویه نامناسب می‌تواند باعث عدم تشخیص شود. این موضوع به‌خصوص زمانی دیده می‌شود که کاربر بارکد را خیلی نزدیک یا خیلی دور از دستگاه قرار می‌دهد.
بارکد را در زوایای مختلف و فاصله‌های متفاوت امتحان کنید تا محدوده مناسب اسکن دستگاه مشخص شود. در مدل‌های مختلف ممکن است شرایط مناسب اسکن متفاوت باشد، بنابراین بهتر است مشخصات و راهنمای همان مدل بررسی شود.
وجود انعکاس نور روی بارکد
بارکدهایی که روی سطوح بسیار براق چاپ شده‌اند ممکن است نور را به سمت حسگر دستگاه بازتاب دهند. در نتیجه، خواندن خطوط و فضاهای بارکد برای بارکدخوان دشوار می‌شود.
این مشکل می‌تواند روی بسته‌بندی‌های براق، پلاستیکی یا برچسب‌های لمینت‌شده بیشتر دیده شود. تغییر زاویه بارکد نسبت به دستگاه و جلوگیری از تابش مستقیم نور می‌تواند در چنین شرایطی به بهتر شدن اسکن کمک کند.
نوع بارکد توسط دستگاه پشتیبانی نمی‌شود
یکی از نکات مهم هنگام بررسی مشکل نخواندن بارکد، توجه به نوع بارکد است. همه بارکدخوان‌ها قابلیت خواندن تمام انواع بارکد را ندارند.
بارکدهای خطی یا 1D ساختار متفاوتی با کدهای دوبعدی یا 2D دارند. QR Code نیز در گروه کدهای دوبعدی قرار می‌گیرد. بنابراین اگر دستگاه برای خواندن بارکدهای 1D طراحی شده باشد، نمی‌توان انتظار داشت که الزاماً QR Code را نیز اسکن کند.
اگر در کسب‌وکار خود علاوه بر بارکدهای خطی با QR Code یا سایر کدهای دوبعدی کار می‌کنید، هنگام خرید باید به پشتیبانی دستگاه از بارکدهای 2D توجه داشته باشید.
تنظیمات بارکدخوان تغییر کرده است
بعضی از بارکدخوان‌ها از طریق بارکدهای تنظیماتی پیکربندی می‌شوند. در صورت تغییر تنظیمات، ممکن است برخی انواع بارکد غیرفعال شوند یا رفتار دستگاه با حالت مورد انتظار کاربر متفاوت شود.
اگر دستگاه قبلاً یک نوع بارکد را می‌خوانده اما اکنون آن را تشخیص نمی‌دهد، تنظیمات آن را بررسی کنید. برای تغییر یا بازگرداندن تنظیمات نیز بهتر است از دفترچه راهنمای مدل موردنظر استفاده شود؛ زیرا روش تنظیم در مدل‌های مختلف یکسان نیست.
مشکل اتصال بارکدخوان به کامپیوتر یا صندوق فروشگاهی
گاهی خود فرآیند اسکن به‌درستی انجام می‌شود اما اطلاعات بارکد به سیستم منتقل نمی‌شود. در این حالت ممکن است کاربر تصور کند بارکدخوان قادر به خواندن بارکد نیست، در حالی که مشکل از اتصال یا نرم‌افزار است.
کابل و پورت اتصال، شناسایی دستگاه توسط سیستم و تنظیمات نرم‌افزار فروشگاهی را بررسی کنید. در صورت امکان، دستگاه را به یک پورت دیگر یا سیستم دیگری متصل و دوباره آزمایش کنید.
خرابی سخت‌افزاری بارکدخوان
اگر بارکدخوان هیچ بارکد سالمی را در شرایط مناسب نمی‌خواند و اتصال و تنظیمات نیز مشکلی ندارند، احتمال خرابی سخت‌افزاری وجود دارد. در این شرایط بهتر است دستگاه توسط متخصص بررسی شود و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض شود.
چرا بارکدهای چاپ‌شده خوانده نمی‌شوند؟
گاهی مشکل فقط در بارکدهای چاپ‌شده دیده می‌شود. در این شرایط کیفیت تولید بارکد اهمیت زیادی دارد. بارکد باید وضوح و کنتراست کافی داشته باشد و خطوط آن نباید در اثر چاپ نامناسب، کشیدگی، لکه یا آسیب فیزیکی از بین رفته باشند.
همچنین اندازه بارکد، فضای خالی اطراف آن و سطحی که بارکد روی آن چاپ شده است می‌تواند بر عملکرد اسکن تأثیر بگذارد. بارکدی که روی سطح بسیار براق، منحنی یا نامناسب قرار گرفته باشد، ممکن است نسبت به یک برچسب استاندارد دشوارتر خوانده شود.
بنابراین اگر بارکدخوان برخی برچسب‌ها را می‌خواند و برخی دیگر را نه، قبل از بررسی دستگاه، کیفیت و شرایط چاپ بارکدها را نیز مقایسه کنید.
چرا بارکدخوان QR Code را نمی‌خواند؟
QR Code برخلاف بسیاری از بارکدهای خطی، یک کد دوبعدی است و برای خواندن آن باید دستگاه از فناوری و استانداردهای مربوط به بارکدهای 2D پشتیبانی کند.
بارکدخوان از کدهای دو بعدی پشتیبانی نمی‌کند
اگر بارکدخوان شما فقط برای بارکدهای 1D طراحی شده باشد، نخواندن QR Code طبیعی است. برای اسکن QR Code باید از دستگاهی استفاده شود که قابلیت خواندن کدهای دوبعدی را داشته باشد.
در انتخاب بارکدخوان دو بعدی باید علاوه بر پشتیبانی از QR Code، نوع بارکدهای مورد استفاده در محیط کاری خود را نیز در نظر بگیرید.
کیفیت یا اندازه QR Code مناسب نیست
QR Code نیز مانند بارکدهای خطی باید با کیفیت مناسب تولید شود. تصویر تار، اندازه بسیار کوچک یا آسیب‌دیدگی بخشی از کد می‌تواند خواندن آن را دشوار کند.
اگر QR Code روی صفحه موبایل یا مانیتور نمایش داده می‌شود، روشنایی نامناسب صفحه یا انعکاس نور نیز ممکن است روی عملکرد اسکن تأثیر بگذارد.
انعکاس نور یا شرایط محیطی مناسب نیست
در صورتی که QR Code روی سطح براق چاپ شده باشد یا نور مستقیم روی آن بازتاب داشته باشد، تغییر زاویه دستگاه یا بارکد می‌تواند به تشخیص بهتر کمک کند.
چگونه مشکل نخواندن بارکد توسط بارکدخوان را برطرف کنیم؟
برای پیدا کردن مشکل می‌توانید مراحل زیر را به‌ترتیب انجام دهید:
- یک بارکد سالم دیگر را امتحان کنید
یک بارکد واضح و سالم را با دستگاه اسکن کنید. اگر بارکد جدید خوانده شد، احتمالاً مشکل مربوط به بارکد قبلی است. - پنجره اسکن را تمیز کنید
گردوغبار و لکه روی سطح اسکن را بررسی و در صورت نیاز آن را طبق دستورالعمل سازنده تمیز کنید. - فاصله و زاویه اسکن را تغییر دهید
بارکد را در فاصله و زاویه‌های مختلف امتحان کنید. از نگه داشتن دستگاه در شرایطی که باعث انعکاس شدید نور می‌شود نیز خودداری کنید. - اتصال دستگاه را بررسی کنید
کابل، پورت USB یا سایر روش‌های اتصال دستگاه را بررسی کنید. در صورت امکان بارکدخوان را روی یک سیستم دیگر تست کنید. - نوع بارکد قابل پشتیبانی را بررسی کنید
بررسی کنید دستگاه موردنظر از نوع بارکدی که قصد اسکن آن را دارید پشتیبانی می‌کند یا خیر. - تنظیمات دستگاه را بررسی یا ریست کنید
اگر تنظیمات بارکدخوان تغییر کرده است، آن‌ها را بررسی کنید. در صورت نیاز می‌توان دستگاه را طبق دستورالعمل سازنده به تنظیمات مناسب بازگرداند. - دستگاه را با چند بارکد مختلف تست کنید
تست با چند بارکد سالم و متفاوت کمک می‌کند مشخص شود مشکل عمومی است یا فقط به یک نوع بارکد مربوط می‌شود.
از کجا بفهمیم مشکل از بارکدخوان است یا خود بارکد؟
یک روش ساده برای تشخیص مشکل، مقایسه چند حالت مختلف است.
- اگر فقط یک یا چند بارکد خاص خوانده نمی‌شوند، احتمالاً باید کیفیت، چاپ، آسیب‌دیدگی یا نوع همان بارکدها بررسی شود.
- اگر هیچ بارکدی خوانده نمی‌شود، اتصال، تنظیمات، پنجره اسکن و در نهایت وضعیت سخت‌افزاری دستگاه را بررسی کنید.
- اگر بارکدهای خطی خوانده می‌شوند اما QR Code نه، ابتدا بررسی کنید که دستگاه از بارکدهای 2D پشتیبانی می‌کند یا خیر.
- این تست ساده می‌تواند قبل از تصمیم‌گیری برای تعمیر یا تعویض دستگاه، علت مشکل را تا حد زیادی مشخص کند.
چه زمانی باید بارکدخوان را تعویض کنیم؟
اگر پس از بررسی بارکدها، اتصال، تنظیمات و شرایط اسکن همچنان مشکل برطرف نشد، ممکن است دستگاه دچار ایراد سخت‌افزاری شده باشد. در این شرایط ابتدا باید امکان تعمیر دستگاه بررسی شود.
از طرف دیگر، گاهی دستگاه خراب نیست اما دیگر پاسخگوی نیاز کسب‌وکار نیست. برای مثال ممکن است کسب‌وکار از بارکدهای 2D استفاده کند، در حالی که دستگاه فعلی فقط بارکدهای 1D را پشتیبانی می‌کند. در چنین شرایطی انتخاب یک مدل جدید و متناسب با نیاز کاری می‌تواند منطقی‌تر باشد.
هنگام خرید بارکدخوان به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای جلوگیری از مشکلات مربوط به خواندن بارکد، انتخاب دستگاه باید بر اساس نوع استفاده انجام شود. پیش از خرید، ابتدا مشخص کنید چه نوع بارکدهایی در فروشگاه، انبار یا سیستم فروش شما استفاده می‌شوند.
- نوع بارکدهای مورد استفاده
اگر فقط با بارکدهای خطی سروکار دارید، یک بارکدخوان 1D می‌تواند نیاز شما را برطرف کند. اما اگر QR Code و سایر بارکدهای دوبعدی نیز در فرآیند فروش یا انبارداری استفاده می‌شوند، باید به سراغ مدل‌های دارای قابلیت خواندن 2D بروید. - سرعت و دقت خواندن
در فروشگاه‌ها یا محیط‌هایی که تعداد زیادی کالا در مدت کوتاه اسکن می‌شود، سرعت و عملکرد پایدار دستگاه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. - نوع اتصال
نوع اتصال را با تجهیزات موجود در محل کار خود هماهنگ کنید. USB یکی از روش‌های رایج اتصال بارکدخوان به کامپیوتر و تجهیزات فروشگاهی است، اما باید نوع اتصال هر مدل را به‌صورت جداگانه بررسی کرد. - شرایط استفاده
نیاز یک فروشگاه با یک انبار یا محیط کاری پرتردد یکسان نیست. میزان استفاده روزانه، نوع کالاها، شیوه قرار گرفتن بارکد و شرایط محیطی همگی در انتخاب مدل مناسب تأثیر دارند.
برای بررسی مدل‌های مختلف و انتخاب دستگاه متناسب با نیاز خود می‌توانید بارکدخوان‌های آرین افزار را بررسی کنید و مشخصات هر مدل را با نوع کاربردتان مقایسه کنید.
سوالات متداول
- چرا بارکدخوان روشن است ولی بارکد را نمی‌خواند؟
روشن بودن دستگاه به معنی آماده بودن آن برای خواندن همه بارکدها نیست. ابتدا کیفیت بارکد، تمیزی سطح اسکن، فاصله و زاویه، نوع بارکد، تنظیمات و اتصال دستگاه را بررسی کنید. - چرا بارکدخوان بعضی بارکدها را می‌خواند ولی بعضی را نه؟
اگر دستگاه برخی بارکدها را تشخیص می‌دهد، احتمال دارد مشکل از کیفیت چاپ، آسیب‌دیدگی، اندازه، سطح یا نوع بارکدهای خوانده‌نشده باشد. - چرا بارکدخوان QR Code را نمی‌خواند؟
احتمالاً دستگاه از بارکدهای دوبعدی پشتیبانی نمی‌کند. همچنین باید کیفیت و اندازه QR Code و شرایط نور و انعکاس آن بررسی شود. - آیا کثیف بودن لنز باعث نخواندن بارکد می‌شود؟
بله. گردوغبار یا لکه روی پنجره اسکن می‌تواند کیفیت دریافت تصویر را کاهش دهد و روی عملکرد دستگاه تأثیر بگذارد. - آیا هر بارکدخوانی می‌تواند بارکدهای دو بعدی را بخواند؟
خیر. قابلیت خواندن بارکدهای 2D باید در مشخصات دستگاه وجود داشته باشد. بنابراین هنگام خرید، نوع بارکدهای مورد استفاده خود را مشخص کنید و دستگاهی متناسب با آن انتخاب کنید. - اگر بارکدخوان هیچ بارکدی را نخواند چه کار کنیم؟
ابتدا یک بارکد سالم را امتحان کنید، سطح اسکن و اتصال دستگاه را بررسی کنید و تنظیمات آن را کنترل کنید. اگر مشکل همچنان وجود داشت، احتمال خرابی سخت‌افزاری مطرح است و دستگاه باید بررسی تخصصی شود.
